Demans nedir?
Demansın belirtileri nelerdir?
Demans mı?
Demansın nedenleri
Alzheimer hastalığı
Multi-infarkt demans
Tedavisi mümkün mü?

Demans nedir?

Doktorlar demansın bir hastalık değil, bir sendrom olduğunu söylüyorlar. Bu nedenle Demans birçok semptomun birlikte görüldüğü bir durumdur. Demanslı hastalarda tüm belirtiler düşünme sürecinin bozulmakta olduğunu işaret etmektedir. Bellek kaybı, edinilmiş becerileri yapmakta güçlük ve davranış değişiklikleri hastalığın başlıca göstergeleridir.

Demans esas olarak yaşlı kişilerde görülür. 80 yaş üzerindeki kişilerin yaklaşık %20'si demanslıdır ve yaslı nüfus arttığından, demans giderek daha büyük bir sorun haline gelmektedir.
Yukarı

Demansın belirtileri nelerdir?

• Unutkanlık: demanslı kişiler esas olarak yakın zamanda gerçekleşen olayları, biraz önce ne söylendiğini, ne yapmak üzere olduklarını unuturlar. Daha önceki olayları unutma daha sonraki evrelerde görülür.
• Oryantasyon sorunları: demanslı bir kişi kolaylıkla yolunu kaybeder ya da nerede olduğunu unutur.
• Plan yapma ve ileriyi düşünme zorluğu: örneğin randevu almaları son derece zordur.
• Düsünme bozuklukları: demanslı kişiler konuşma güçlükleri ve hesap yapma güçlükleri yaşarlar.
• Belirli eylemlerde zorluk: örneğin giyinmeleri artik o kadar kolay değildir.
• Değişen karakter özellikleri: davranış bozuklukları görülür. Demanslı kişiler ajitedir, çoğu zaman geceleri huzursuz, bazen kuşkucu ya da saldırgandır.

Zamanla, bu bozukluklar normal yaşamı etkileyecek kadar ciddi hal alır. İş yapma, diğer etkinlikler ve günlük temaslar giderek daha güçleşir. Hastalık ilerledikçe, hasta günlük bakımı için başkalarına daha bağımlı hale gelir.
Yukarı

Demans mı?

Unutkanlık demansın en sık görülen belirtisidir. Ancak, mutlaka böyle olması gerekmemektedir.

Unutkanlık demansla bağıntılı olmayıp, ileri yaşın bir belirtisi de olabilir; ve bazı insanların belleği tüm yaşamları boyunca zayıf olmuştur. Demans unutkanlıktan çok daha fazla sorunu kapsar.

Eğer giderek daha fazla şeyi unuttuğunuzu düşünüyor ve bunun demansın bir ilk belirtisi olduğundan korkuyorsanız, doktorunuza danışabilirsiniz.
Yukarı

Demansın nedenleri

Demansın farklı nedenleri olabilir ama her zaman beyin hücrelerinin hasar görmesi sonucu oluşur. Bu hasar 'dahili' ya da 'harici' olabilir.

• Alzheimer hastalığı söz konusu olduğunda, bu hasar 'dahilidir': beyin hücrelerinde otomatik olarak değişiklikler meydana gelir ve 'çalışmalarını' önler. Hücreler sonunda ölür.
• Olası bir harici hasar oksijen eksikliği sonucu olabilir. Bu, beyindeki kan damarları sertlestiğinde meydana gelen durumdur. Bazi olgularda, bu durum beynin farklı bölgelerinde meydana gelmektedir. Buna multi-infarkt demans ya da vasküler demans adı verilmektedir.

Diğer, nadir demans formları şunlardır:

• Lewy cisimcikli demans
• Parkinson ile bağintılı demans
• frontotemporal demans

Ayrıca, diğer bazı hastalıklarında varlığı demansa yol açabilir. Örneğin: yetersiz işlev gören bir tiroit bezi, ciddi vitamin eksikliği, Huntington hastaliği gibi nadir genetik bozukluklar, AIDS'de olduğu gibi beyin enfeksiyonları, beyin zarları arasında tıkanma, beyin sıvısının boşalması ve akciğer ve meme kanserinin yayılması gibi habis beyin hastalıkları.
Yukarı

Alzheimer hastalığı

Alzheimer hastalığı en sık görülen demans türüdür: tüm demans hastalarının yaklaşık %60'ı Alzheimer hastasıdır. Bu hastalıkta, sıklıkla beyin hücrelerinde değişiklikler meydana gelir ve onları 'işlev' göremez hale getirir. Bu beyin hücreleri sonunda ölür. Bu yavaş yavaş devam ederek giderek artan sayıda beyin hücresini kapsar. Temel olarak beynin belli bir bölümündeki hücreler etkilenir, korteks (dış). Bu, düşünmek için kullandiğimiz bölümdür.
Alzheimer hastalığının nedeni hala bilinmemektedir.

Bu hastalık genellikle kısa dönemli bellek bozukluğuyla başlar: kişi randevularını unutur, dün kendisini kimin ziyaret ettiğini ya da ne yediğini hatırlamaz. Daha sonra bazı eylemler ve etkinliklerde sorunlar, dil sorunları, hesap yapma, giyinme güçlükleri, ve benzeri zorluklar yaşamaya başlar. Bu hastalık ilk belirtilerinden itibaren yaklasik 5 ila 10 yil içinde ölüme yol açabilmektedir.
Yukarı

Multi-infarkt demans

Demans olgularının %10-15'inde multi-infarkt demansla karşılaşılmaktadır. Bu hastalıkta sinir hücreleri beyinde vasküler sertleşmeden dolayı oksijen eksikliği yaşar. Multi-infarkt demansı Alzheimer'den ayırmak her zaman kolay değildir ve bazen her iki sendrom birlikte görülebilmektedir. Multi-infarkt demans daha yavaş ilerler; kötüleşme aniden meydana gelir, bir miktar düzelme görülür ve daha sonra tekrar aniden kötüleşir.
Yukarı

Tedavisi mümkün mü?

Demans - daha spesifik olarak Alzheimer hastalığı- semptomları günümüzde ilaçlarla tedavi edilebilmektedir. Bu şekilde kötüleşme yavaşlatılabilmektedir. Dünyanın her yerinde nöroloji uzmanları Alzheimer hastalığının nedenini ve bu hastalığı durdurmanın veya önlemenin etkili yollarını bulmak amacıyla bilimsel araştırmalar yürütmektedir.

Multi-infarkt demans söz konusu olduğunda, tedavinin önemli bir bölümü yeni beyin infarktlarının önlenmesinden oluşmaktadır.
Yukarı